Uchwała Nr XXXIV/1029/2008
Rady miasta stołecznego Warszawy
z dnia 29 maja 2008 roku
w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie przez m.st. Warszawę umów na okres przekraczający rok budżetowy na realizację programu zdrowotnego „Program profilaktyki zdrowotnej w zakresie poprawy stanu zdrowia jamy ustnej dla uczniów klas II szkół podstawowych na terenie m.st. Warszawy” na lata 2008 – 2010.
Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 18 ust. 2 pkt 10 oraz art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) 
w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. 
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) Rada m.st. Warszawy uchwala, co następuje:

§ 1.	Wyraża się zgodę na zawarcie przez m.st. Warszawę umów na okres przekraczający rok budżetowy na realizację programu zdrowotnego „Program profilaktyki zdrowotnej 
w zakresie poprawy stanu zdrowia jamy ustnej dla uczniów klas II szkół podstawowych na terenie m.st. Warszawy” na lata 2008 – 2010, stanowiący załącznik do uchwały, oraz zaangażowanie na ten cel środków finansowych, w wysokości:
1)	w roku 2008 – 700.000 PLN (słownie złotych: siedemset tysięcy);
2)	w roku 2009 – 700.000 PLN (słownie złotych: siedemset tysięcy);
3)	w roku 2010 – 700.000 PLN (słownie złotych: siedemset tysięcy).

§ 2.	Zobowiązania określone w § 1 zostaną pokryte z następujących dochodów m.st. Warszawy:
1)	opłaty skarbowej;
2)	podatku od czynności cywilnoprawnych;
3)	udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych.

§ 3.	Wykonanie uchwały powierza się Prezydentowi m.st. Warszawy.

§ 4.	Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodnicząca
Rady m.st. Warszawy
(-)
Ewa Malinowska-Grupińska

Załącznik 
do uchwały Nr XXXIV/1029/2008
Rady m.st. Warszawy
z dnia 29 maja 2008 r.
w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie przez m.st. Warszawę umów na okres przekraczający rok budżetowy na realizację programu zdrowotnego „Program profilaktyki zdrowotnej w zakresie poprawy stanu zdrowia jamy ustnej dla uczniów klas II szkół podstawowych na terenie m.st. Warszawy” na lata 2008 – 2010.

Program profilaktyki zdrowotnej w zakresie poprawy stanu zdrowia jamy ustnej dla uczniów klas II szkół podstawowych na terenie m.st. Warszawy

I.	UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA „PROGRAMU PROFILAKTYKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE POPRAWY STANU ZDROWIA JAMY USTNEJ DLA UCZNIÓW KLAS II SZKÓŁ PODSTAWOWYCH NA TERENIE M.ST. WARSZAWY”, zwanego dalej „Programem”.

1.	Opis problemu zdrowotnego
Próchnica zębów należy do najbardziej rozpowszechnionych chorób w populacji dzieci i młodzieży. W krajach wysoko rozwiniętych od blisko 30 lat obserwuje się spadek częstości występowania próchnicy u dzieci i młodzieży wskutek intensywnie prowadzonej edukacji prozdrowotnej całego społeczeństwa. W Polsce, jako jednym z nielicznych krajów świata, a zwłaszcza Europy, nie udało się dotąd znacząco obniżyć zapadalności na próchnicę, szczególnie wśród dzieci w wieku przedszkolnym. Choroba próchnicowa 
i zapalenie dziąseł nadal dotyczą 90% dzieci w wieku szkolnym. Niepokojące zjawisko obserwowane jest wśród populacji dzieci w wieku 12 lat. Próchnica dotyczy ponad 80% dzieci w tym wieku. Uwidacznia się niekorzystna tendencja wzrostowa liczby dzieci 
z usuniętymi z powodu próchnicy zębami stałymi. Średnio u 20% dzieci stwierdza się próchnicę w stadium początkowym, w którym rozwojowi choroby można zapobiec poprzez działania profilaktyczne. 
Występowanie choroby próchnicowej wpływa również na funkcjonowanie całego organizmu. Udowodniono wzrost ryzyka wystąpienia przedwczesnych porodów i niskiej wagi urodzeniowej noworodka u kobiet ciężarnych ze złym stanem zdrowia jamy ustnej. U dzieci, przedwczesna utrata uzębienia mlecznego, powoduje wzrost ryzyka nieprawidłowego rozwoju kości szczęki i powstawanie różnego typu wad zgryzu. Zęby z próchnicą uznawane są za istotne źródło infekcji dla całego organizmu. Ubytki próchnicowe stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia ze względu na znaczne obciążenie bakteryjne.
Zły stan zdrowia jamy ustnej osób dorosłych jest konsekwencją zaniedbań 
w dzieciństwie. Związane z tym potrzeby wymagają droższych i bardziej skomplikowanych procedur. Odpłatność za ponadpodstawowe zabiegi stomatologiczne w znacznym stopniu ogranicza dostęp uboższej części społeczeństwa do leczenia.
Próchnica zębów jest czwartą z chorób najbardziej kosztownych w leczeniu. Stomatologia jest dziedziną medycyny pochłaniającą rocznie znaczne nakłady finansowe przeznaczone na ubezpieczenie zdrowotne (wysoki koszt sprzętu i materiałów stomatologicznych). Wysokie nakłady na leczenie są również wynikiem braku skutecznych programów profilaktycznych. Promocja zdrowia i programy edukacyjne mające na celu zapobieganie próchnicy 
i chorobom przyzębia mogą zmniejszyć koszty i nakłady ponoszone na leczenie tych chorób.
W świetle aktualnych stanowisk instytucji i organizacji międzynarodowych zajmujących się zdrowiem jamy ustnej takich jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Międzynarodowa Federacja Stomatologów (FDI), podstawową metodą zapobiegania próchnicy powinno być dwukrotne w ciągu dnia szczotkowanie zębów pastą z fluorem oraz kontrola diety (ograniczenie spożycia produktów zawierających węglowodany proste). Szczotkowanie zębów dwukrotnie w ciągu dnia pastą z fluorem umożliwia usunięcie 
z powierzchni zębów złogów bakteryjnych oraz utrzymanie w ślinie poziomu fluoru wystarczającego do stymulacji procesów remineralizacji w tkankach zęba w momencie zadziałania kwasów.
Ważną sprawą jest edukacja zdrowotna opiekunów dziecka w celu stymulacji ich zaangażowania w proces kształtowania właściwych nawyków (żywieniowych 
i higienicznych) oraz zwiększenia skuteczności zabiegów szczotkowania zębów (poprzez udział opiekuna w dokładnym ich wykonaniu).
Organizacja projektu jest oparta na jednodniowej interwencji medycznej polegającej na badaniu stanu zdrowia jamy ustnej dziecka i przedstawieniu jego wyniku rodzicom/opiekunom. Wdrożenie programu będzie poprzedzone szczegółowym badaniem stomatologicznym dziecka i wstępną oceną czynników ryzyka próchnicy. Wyniki badań stomatologicznych dziecka zostaną przedstawione rodzicom wraz z propozycjami dotyczącymi postępowania profilaktyczno-leczniczego.
W wyniku stosowanego programu oczekuje się 50% redukcji częstości występowania choroby. 

2. Główne czynniki ryzyka próchnicy:
1)	niewłaściwe zapobieganie próchnicy,
2)	brak nawyku szczotkowania zębów,
3)	niewłaściwa metoda szczotkowania zębów,
4)	spożywanie nadmiernej ilości cukrów prostych,
5)	brak zróżnicowanej diety (konieczność suplementacji fluoru),
6)	działanie bakterii płytki nazębnej,
7)	podatność zębów,
8)	okres zaniedbań w higienie jamy ustnej,
9)	zmniejszona ilość śliny,
10)	wrodzona wada budowy zęba.

II.	CELE OGÓLNE I SZCZEGÓŁOWE PROGRAMU

1.	Cel główny:
Obniżenie częstości występowania próchnicy u dzieci i młodzieży oraz poprawa ich jakości życia poprzez:
1)	oddziaływania prozdrowotne ukierunkowane na ochronę przed próchnicą tych zębów, które są najczęściej atakowane przez chorobę,
2)	kształtowanie postaw prozdrowotnych i rozwijanie właściwych nawyków higienicznych 
u uczniów klas II szkół podstawowych,
3)	stomatologiczną edukację prozdrowotną rodziców dzieci oraz nauczycieli 
i wychowawców,
4)	zapewnienie niezbędnej profilaktyki fluorkowej poprzez dwukrotne w ciągu dnia szczotkowanie zębów pastą z fluorem.

2. Cele pośrednie: 
1)	podniesienie świadomości zdrowotnej rodziców dzieci z grupy ryzyka poprzez zwiększenie ich udziału w zabiegach higienicznych jamy ustnej,
2)	zwiększenie liczby dzieci ze zdrowym uzębieniem stałym i przyzębiem,
3)	obniżenie ciężkości przebiegu choroby próchnicowej u dzieci w wieku szkolnym,
4)	obniżenie wartości wskaźnika próchnicy zębów stałych u dzieci,
5)	obniżenie wartości wskaźnika znaczącej próchnicy (SIC Index – Significant Caries Index) u dzieci objętych programem,
6)	obniżenie odsetka dzieci i młodzieży z usuniętymi z powodu próchnicy zębami stałymi,
7)	zmniejszenie liczby godzin i dni nauki szkolnej opuszczonych przez dzieci z powodu bólu zęba lub nagłej wizyty u lekarza dentysty,
8)	obniżenie kosztów opieki stomatologicznej i potrzeby leczenia zębów u małych dzieci.

III.	SPOSÓB REALIZACJI DZIAŁAŃ NA POSZCZEGÓLNYCH ETAPACH PROGRAMU

1. Tryb zapraszania do Programu
Dla osiągnięcia zamierzonych celów dyrektorzy szkół oraz rodzice uczniów klas II zostaną poinformowani i poproszeni o wyrażenie zgody na wzięcie udziału w Programie przez Biuro Edukacji Urzędu m.st. Warszawy na jednym ze spotkań organizowanych z rodzicami przez szkołę. Akcję informacyjną o Programie przeprowadzą realizatorzy programu.

2. Populacja objęta Programem
Realizowany program jest programem obejmującym swoim zasięgiem szkoły podstawowe na terenie m.st. Warszawy. Do programu zostanie zaproszonych około 12 000 dzieci klas II szkół podstawowych.

3. Niezbędne działania na poszczególnych etapach realizacji Programu:
1)	wykonanie programowego badania stomatologicznego dzieci wraz 
z wypełnieniem diagramu powierzchniowego, określeniem czynników ryzyka próchnicy i zaawansowania procesu wyżynania zębów obejmujące:
a)	zarejestrowanie dziecka z określonej populacji uczniów klas II, które zgłosi się do Programu,
b)	przeprowadzenie wywiadu z rodzicem dziecka i wypełnienie ankiety o stanie zdrowia dziecka,
c)	przeprowadzenie wstępnego badania diagnostycznego,
d)	wypełnienie karty badania,
e)	zakwalifikowanie dziecka do grupy szczególnego ryzyka (postępowanie lecznicze dla tej grupy),
f)	lekarz przeprowadza instrukcję szczotkowania i badanie dziecka i opiekuna informując o stanie zdrowia i potrzebach zdrowotnych z zakresu profilaktyki zdrowia jamy ustnej (badanie indywidualne),
2)	przeprowadzenie przez realizatora programu codziennie jednej sesji nadzorowanego szczotkowania zębów z uwzględnieniem pierwszych zębów trzonowych u uczniów w klasach II szkół podstawowych,
3)	po upływie 6 miesięcy od wstępnego badania programowego ocena czynników ryzyka oraz stanu zdrowia jamy ustnej oraz wykonanie zabiegu uszczelniania bruzd na powierzchniach żujących pierwszych zębów trzonowych stałych u dzieci z utrzymującą się wysoką aktywnością próchnicy oraz u dzieci z grupy wysokiego narażenia na próchnicę zębów,

IV.	WSKAZANIE DALSZYCH PROCEDUR DIAGNOSTYCZNYCH I LECZNICZYCH
Po wykonanym badaniu opiekun dziecka zostanie poinformowany o jego wyniku. Dziecko, 
u którego zostanie zdiagnozowana choroba próchnicowa, będzie miało możliwość leczenia zębów w ramach kontraktu zawartego z Narodowym Funduszem Zdrowia.

V. WSKAŹNIKI DO MONITOROWANIA OCZEKIWANYCH EFEKTÓW
Podczas oceny uwzględnione będą wykładniki:
1)	odsetek dzieci z uzębieniem stałym bez próchnicy,
2)	odsetek wyrżniętych zębów stałych z wartością DMFT = 0,
3)	średnia liczba wyrżniętych zębów stałych u dzieci,
4)	odsetek dzieci bez zapalenia dziąseł,
5)	średnia wartość dmft,
6)	średnie wartości dt, DT oraz ft i FT,
7)	kierunek i wielkość zmian średniej wartości wskaźnika SIC Index,
8)	potrzeby leczenia zachowawczego zębów.

VI.	CZAS TRWANIA PROGRAMU
Program będzie realizowany w latach 2008 – 2010.

Indywidualna Karta Profilaktycznego Badania Stomatologicznego 

Imię i Nazwisko ucznia		Klasa	II	
	
Szkoła Podstawowa Nr		Adres		
 
                                                                                                                                                                                                                        S – ząb stały
M – ząb mleczny                                                                                                                                           ----------------------------------                                                                                                                                                                                                                                                    P – próchnica, U – usunięty,  
                                                                                                                                                                                                                        W – wypełnienie, E – do ekstrakcji

                                                                                                                                                                                                                                                                                                           P – próchnica, U – usunięty, 
                                                                                                                                                                                                                        W – wypełnienie, E – do ekstrakcji
-----------------------------------                                                                                                                                                                                                                                                      S – ząb stały
                                                                                                                                                                                                                        M – ząb mleczny
Uwaga:
Z powodu występowania uzębienia mieszanego powyższy diagram schematycznie przedstawia kwadranty jamy ustnej.  Kwadraty zewnętrzne służą do określenia rodzaju zęba (mleczny/stały), wewnętrzne określają stan danego zęba. 
	
Wada zgryzu	tak	nie	
Krótki opis:	
 Właściwe zakreślić. 

Stan higieny j. ustnej	b. dobry	dobry	dostateczny	niedostateczny	
 Właściwe zakreślić

Wskazania i zalecenia	

…………………			…………………
Miejscowość, data								 Podpis i pieczęć lekarza